PARTE2<\/p>\n
Hindi ko namalayang nakalabas na ako mula sa pinagtataguan ko.<\/p>\n
\u201cAnong ibig mong sabihin?\u201d<\/p>\n
Parehong napalingon ang dalawang bata.<\/p>\n
Nalaglag mula sa kamay ni Lia ang hawak niyang lumang tumbler.<\/p>\n
\u201cPa\u2026 Papa?\u201d<\/p>\n
Hindi siya gumalaw.<\/p>\n
Parang hindi siya sigurado kung totoong tao ako.<\/p>\n
Lumapit ako.<\/p>\n
Sa loob ng maraming taon, iniisip kong kapag nagkita kami ulit, yayakap agad sa akin ang anak ko.<\/p>\n
Pero umatras siya ng isang hakbang.<\/p>\n
Iyon ang mas masakit kaysa anumang salita.<\/p>\n
\u201cLia.\u201d<\/p>\n
Nanginginig ang boses ko.<\/p>\n
\u201cNandito ako.\u201d<\/p>\n
Si Nico ang unang nakaintindi.<\/p>\n
\u201cMauna na ako.\u201d<\/p>\n
Iniwan niya ang siopao sa kamay ni Lia bago umalis.<\/p>\n
Nakatayo kaming mag-ama sa gilid ng tindahan.<\/p>\n
Hindi ko alam kung saan magsisimula.<\/p>\n
Kaya ang pinakamasakit na tanong ang lumabas sa bibig ko.<\/p>\n
\u201cGutom ka ba?\u201d<\/p>\n
Napayuko siya.<\/p>\n
\u201cOkay lang po.\u201d<\/p>\n
\u201cHindi iyon ang tanong ko.\u201d<\/p>\n
Tahimik.<\/p>\n
Pagkatapos ay marahan siyang tumango.<\/p>\n
Hindi ko napigilan ang sarili ko.<\/p>\n
Tinalikuran ko siya sandali dahil ayokong makita niyang namumula ang mata ko.<\/p>\n
Ang anak kong pinadadalhan ko buwan-buwan ng perang higit pa sa kinikita ng maraming pamilya\u2026<\/p>\n
gutom.<\/p>\n
Dinala ko siya sa isang maliit na restaurant malapit sa school.<\/p>\n
Umorder ako ng rice, chicken adobo, sinigang, lumpia at juice.<\/p>\n
Nang dumating ang pagkain, hindi siya agad kumain.<\/p>\n
\u201cBakit?\u201d<\/p>\n
\u201cPwede ko po bang i-takeout yung iba?\u201d<\/p>\n
\u201cBakit?\u201d<\/p>\n
\u201cPara bukas.\u201d<\/p>\n
Doon ako tuluyang nasira.<\/p>\n
\u201cLia.\u201d<\/p>\n
Inilapag ko ang kutsara.<\/p>\n
\u201cHindi mo na kailangang magtabi ng pagkain para bukas.\u201d<\/p>\n
Dahan-dahan siyang tumingin sa akin.<\/p>\n
Sinabi ko sa kanya lahat.<\/p>\n
Na buwan-buwan akong nagpapadala.<\/p>\n
Na may dagdag kapag may kailangan siya.<\/p>\n
Na ang \u20b148,000 noong nakaraang linggo ay para sa laptop niya.<\/p>\n
Napakunot ang noo niya.<\/p>\n
\u201cLaptop?\u201d<\/p>\n
\u201cOo.\u201d<\/p>\n
Wala siyang alam.<\/p>\n
\u201cPa, wala po akong natatanggap.\u201d<\/p>\n
\u201cMagkano ang binibigay ni Lola sa\u2019yo?\u201d<\/p>\n
\u201c\u20b1500 po kada linggo.\u201d<\/p>\n
Para raw sa lahat.<\/p>\n
Pamasahe.<\/p>\n
Projects.<\/p>\n
Pagkain.<\/p>\n
Personal needs.<\/p>\n
At kapag humingi siya ng dagdag, sinasabihan siyang wala nang pera.<\/p>\n
\u201cBakit hindi mo ako tinawagan?\u201d<\/p>\n
Napangiti siya nang walang saya.<\/p>\n
\u201cAnong number po?\u201d<\/p>\n
Hindi ako nakasagot.<\/p>\n
Wala siyang sariling cellphone.<\/p>\n
Ang lumang keypad phone na ginagamit niya noon ay kinuha raw ng nanay ko noong Grade 8 dahil \u201cadik na sa internet.\u201d<\/p>\n
Kapag gusto niyang tumawag sa akin, kailangan niyang hiramin ang phone ng lola niya.<\/p>\n
At tuwing magtatanong siya kung puwedeng makausap ako\u2014<\/p>\n
\u201cBusy papa mo.\u201d<\/p>\n
\u201cGalit papa mo sa gastos mo.\u201d<\/p>\n
\u201cMahirap buhay niya sa labas, huwag mo nang dagdagan problema.\u201d<\/p>\n
Isang beses daw, narinig niyang kausap ako ng nanay ko.<\/p>\n
Sinubukan niyang lumapit.<\/p>\n
Pero isinara ang pinto.<\/p>\n
\u201cAkala ko po\u2026\u201d<\/p>\n
Huminto siya.<\/p>\n
\u201cAno?\u201d<\/p>\n
\u201cAkala ko po ayaw n\u2019yo na sa akin.\u201d<\/p>\n
Hindi ko alam kung paano ko natapos ang pagkain nang hindi umiiyak.<\/p>\n
Pagkatapos, sumakay kami ng taxi pauwi.<\/p>\n
Pagdating namin sa bahay ng nanay ko, may motor na bago sa garahe.<\/p>\n
Mamahalin.<\/p>\n
Hindi ko iyon napansin dati.<\/p>\n
Bumukas ang pinto.<\/p>\n
Lumabas ang pamangkin kong si Paolo, anak ng nakababatang kapatid kong si Dennis.<\/p>\n
\u201cUncle Marco!\u201d<\/p>\n
Masayang bati niya.<\/p>\n
Pagpasok ko sa sala, may malaking kahon sa mesa.<\/p>\n
Gaming laptop.<\/p>\n
Eksaktong brand na sinabi kong bilhin para kay Lia.<\/p>\n
Parang may pumutok sa loob ng dibdib ko.<\/p>\n
\u201cKanino \u2018yan?\u201d<\/p>\n
\u201cKay Paolo,\u201d mabilis na sagot ng nanay ko mula sa kusina.<\/p>\n
Paglabas niya, bigla siyang namutla nang makita si Lia sa likod ko.<\/p>\n
\u201cBakit nandito kayo?\u201d<\/p>\n
Lumapit ako sa laptop.<\/p>\n
\u201cMagkano?\u201d<\/p>\n
Walang sumagot.<\/p>\n
Binuksan ko ang kahon.<\/p>\n
Nandoon pa ang resibo.<\/p>\n
\u20b147,590.<\/p>\n
Tatlong araw ang nakalipas.<\/p>\n
Eksaktong panahon nang sabihin sa akin ng nanay ko na \u201cnaubos na ni Lia\u201d ang perang pinadala ko.<\/p>\n
\u201cMa.\u201d<\/p>\n
Tahimik ang boses ko.<\/p>\n
\u201cNasaan ang pera ni Lia?\u201d<\/p>\n
Nagbago ang mukha niya.<\/p>\n
\u201cAno bang pinagsasabi mo?\u201d<\/p>\n
\u201cBuwan-buwan, \u20b125,000.\u201d<\/p>\n
Hindi siya sumagot.<\/p>\n
\u201cLimang taon.\u201d<\/p>\n
\u201cMarco\u2014\u201d<\/p>\n
\u201cMahigit isang milyon.\u201d<\/p>\n
Tumayo si Paolo at dahan-dahang umatras.<\/p>\n
\u201cNasaan?\u201d<\/p>\n
Biglang nagtaas ng boses ang nanay ko.<\/p>\n
\u201cPamilya rin naman si Dennis!\u201d<\/p>\n
Napatawa ako.<\/p>\n
Hindi dahil nakakatawa.<\/p>\n
Kundi dahil sa wakas, kusa niyang sinabi ang totoo.<\/p>\n
Lumabas mula sa likod ng bahay ang kapatid kong si Dennis.<\/p>\n
\u201cAno\u2019ng gulo \u2018to?\u201d<\/p>\n
Itinuro ko si Lia.<\/p>\n
\u201cHabang ang anak mo may bagong motor, gaming laptop at private school, ang anak ko kumakain ng pandesal at tubig.\u201d<\/p>\n
Nanigas ang mukha niya.<\/p>\n
\u201cKuya, huwag kang maniwala agad sa bata.\u201d<\/p>\n
\u201cHindi bata ang school records.\u201d<\/p>\n
Inilabas ko ang cellphone ko.<\/p>\n
Ipinakita ko ang maling number sa records.<\/p>\n
Ang financial assistance.<\/p>\n
Ang scholarship.<\/p>\n
Pagkatapos ay binuksan ko ang banking app ko.<\/p>\n
Isang transfer kada buwan.<\/p>\n
Walang palya.<\/p>\n
\u201cMa, gusto kong makita lahat ng resibo ng pera.\u201d<\/p>\n
\u201cWala na.\u201d<\/p>\n
\u201cBankbook.\u201d<\/p>\n
\u201cMarco\u2014\u201d<\/p>\n
\u201cNgayon.\u201d<\/p>\n
Sa unang pagkakataon mula pagkabata namin, nakita kong natakot sa akin ang nanay ko.<\/p>\n
Makalipas ang halos isang oras ng sigawan, lumabas din ang totoo.<\/p>\n
Bawat padala ko, kumukuha ang nanay ko ng kaunting pera para kay Lia.<\/p>\n
Ang natitira, ibinibigay niya kay Dennis.<\/p>\n
Pambayad sa utang.<\/p>\n
Puhunan sa maliit nitong auto-parts business.<\/p>\n
Tuition ni Paolo.<\/p>\n
Down payment sa motor.<\/p>\n
Renovation ng bahay.<\/p>\n
At nang magsimulang magtanong si Lia kung bakit hirap na hirap sila kahit nagpapadala ako, doon nagsimula ang mga kasinungalingan.<\/p>\n
Sinabi sa akin ng nanay ko na gastadora si Lia.<\/p>\n
Sinabi naman niya kay Lia na nahihirapan ako sa pera.<\/p>\n
Kapag may kailangan ang school, mali ang phone number na ibinibigay niya.<\/p>\n
Noong enrollment, isang papel ang iniabot niya kay Lia.<\/p>\n
\u201cNandito number ng papa mo. Kopyahin mo.\u201d<\/p>\n
Iyon ang maling numero.<\/p>\n
\u201cBakit?\u201d<\/p>\n
Iyon lang ang naitanong ko.<\/p>\n
Napaluha ang nanay ko.<\/p>\n
\u201cAkala ko makakabawi si Dennis kapag umayos ang negosyo.\u201d<\/p>\n
\u201cPaano naman ang anak ko?\u201d<\/p>\n
\u201cHindi naman siya namamatay sa gutom!\u201d<\/p>\n
Biglang nabasag ang katahimikan.<\/p>\n
Hindi ako ang sumigaw.<\/p>\n
Si Lia.<\/p>\n
\u201cPero gutom ako, Lola.\u201d<\/p>\n
Lahat kami napatingin sa kanya.<\/p>\n
Nanginginig siya.<\/p>\n
\u201cMaraming gabi, tubig lang iniinom ko para makatulog.\u201d<\/p>\n
Namula ang mata ng nanay ko.<\/p>\n
\u201cLia\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cKapag humihingi ako ng project money, sinasabi n\u2019yong pabigat ako.\u201d<\/p>\n
Unti-unting tumulo ang luha ng anak ko.<\/p>\n
\u201cKapag nanalo ako ng scholarship, kinukuha n\u2019yo.\u201d<\/p>\n
Napatingin ako sa nanay ko.<\/p>\n
\u201cPati scholarship?\u201d<\/p>\n
Hindi siya makatingin sa akin.<\/p>\n
Doon ko nalaman na kahit ang \u20b13,000 hanggang \u20b15,000 na awards at allowances ni Lia, kinukuha rin.<\/p>\n
Nagsalita si Dennis.<\/p>\n
\u201cKuya, babayaran naman namin\u2014\u201d<\/p>\n
\u201cHindi pera lang ang ninakaw ninyo.\u201d<\/p>\n
Tumingin ako sa kanya.<\/p>\n
\u201cLimang taon ng buhay ng anak ko ang ninakaw ninyo sa akin.\u201d<\/p>\n
Tahimik ang buong bahay.<\/p>\n
Pero alam kong hindi rin sapat na sisihin silang lahat.<\/p>\n
Humarap ako kay Lia.<\/p>\n
\u201cAnak\u2026\u201d<\/p>\n
Nabara ang lalamunan ko.<\/p>\n
\u201cMay kasalanan din ako.\u201d<\/p>\n
Umiling siya.<\/p>\n
Pero nagpatuloy ako.<\/p>\n
\u201cAkala ko sapat nang nagpapadala ako.\u201d<\/p>\n
\u201cAkala ko kapag may pera ka, ginagawa ko na trabaho ko bilang tatay.\u201d<\/p>\n
\u201cHindi ko tinanong kung kumusta ka.\u201d<\/p>\n
\u201cHindi ako pumunta sa school.\u201d<\/p>\n
\u201cHindi ko alam kung ano paborito mong subject.\u201d<\/p>\n
\u201cHindi ko alam kung sino mga kaibigan mo.\u201d<\/p>\n
Napapikit ako.<\/p>\n
\u201cPinili kong paniwalaan ang ibang tao kaysa kilalanin ang sarili kong anak.\u201d<\/p>\n
Tahimik siyang umiyak.<\/p>\n
Lumapit ako.<\/p>\n
Hindi ko siya niyakap agad.<\/p>\n
Hinintay ko siya.<\/p>\n
Makalipas ang ilang segundo, siya ang unang gumawa ng hakbang.<\/p>\n
Sumubsob siya sa dibdib ko.<\/p>\n
\u201cPa\u2026\u201d<\/p>\n
Isang salita lang.<\/p>\n
Pero parang bumalik sa akin ang limang taon na nawala.<\/p>\n
Kinabukasan, bumalik kami sa school.<\/p>\n
Personal kong kinausap si Mrs. Reyes.<\/p>\n
Inayos namin ang contact information.<\/p>\n
Binayaran ko ang mga kailangan ni Lia.<\/p>\n
Bumili kami ng maayos na uniform, sapatos, books, hygiene supplies at laptop.<\/p>\n
Pero nang pumunta kami sa mall at tanungin ko kung anong gusto niyang pagkain, mahina niyang sinabi:<\/p>\n
\u201cPwede po bang Jollibee?\u201d<\/p>\n
Napatawa ako habang umiiyak.<\/p>\n
\u201cAnak, kahit dalawang bucket pa.\u201d<\/p>\n
Hindi na ako pumayag na manatili siyang nakadepende sa nanay ko.<\/p>\n
Inilipat ko ang trabaho ko sa project na mas malapit sa Luzon.<\/p>\n
Kumuha ako ng maliit na apartment malapit sa school.<\/p>\n
Hindi mansion.<\/p>\n
Hindi sosyal.<\/p>\n
Pero gabi-gabi, sabay kaming kumakain.<\/p>\n
Sa unang buwan, lagi pa ring nagtatago si Lia ng tinapay sa cabinet.<\/p>\n
Hindi ko siya pinagalitan.<\/p>\n
Tuwing nakikita ko iyon, tahimik lang akong nagdadagdag ng pagkain.<\/p>\n
Hanggang isang araw, wala nang nakatagong pandesal.<\/p>\n
Doon ko alam na nagsisimula na siyang maniwala\u2014<\/p>\n
na bukas, may pagkain pa rin.<\/p>\n
Na hindi siya kailangang matakot.<\/p>\n
Tungkol naman sa nanay ko at kay Dennis, hindi ko pinalampas ang nangyari.<\/p>\n
Kinuha ko ang lahat ng bank records, remittance receipts at school documents.<\/p>\n
Dumaan kami sa barangay at kumuha rin ako ng legal advice para malinaw kung magkano ang perang dapat ibalik.<\/p>\n
Ipinagbili ni Dennis ang motor.<\/p>\n
Isinara niya ang ilang bahagi ng negosyo para makabayad.<\/p>\n
Hindi ko alam kung kailan ko mapapatawad ang nanay ko.<\/p>\n
Pero isang bagay ang sigurado.<\/p>\n
Hindi ko na kailanman ipagkakatiwala sa ibang tao ang responsibilidad na dapat ako mismo ang gumagawa.<\/p>\n
Makalipas ang ilang buwan, parent-teacher meeting.<\/p>\n
Maaga akong dumating.<\/p>\n
Nang makita ako ni Lia sa labas ng classroom, napatigil siya.<\/p>\n
\u201cPa?\u201d<\/p>\n
\u201cO?\u201d<\/p>\n
\u201cBakit ang aga n\u2019yo?\u201d<\/p>\n
Ngumiti ako.<\/p>\n
\u201cFirst parent meeting ko \u2018to. Baka ma-late ako.\u201d<\/p>\n
Napatawa siya.<\/p>\n
Totoong tawa.<\/p>\n
Yung dati niyang tawa.<\/p>\n
At habang papasok kami sa classroom, bigla niyang hinawakan ang kamay ko.<\/p>\n
Sa simpleng sandaling iyon, naisip ko:<\/p>\n
Minsan, hindi malaking pera ang kailangan ng isang anak.<\/p>\n
Kailangan lang niyang malaman na kapag lumingon siya\u2014<\/p>\n
nandoon ka.<\/p>\n
MENSAHE
\nHindi natatapos sa pagpapadala ng pera ang pagiging magulang.<\/p>\n
Ang pera ay maaaring bumili ng pagkain, damit at tuition, pero hindi nito mapapalitan ang presensya, pakikinig at pagtatanong ng, \u201cAnak, kumusta ka talaga?\u201d<\/p>\n
Kapag mahal natin ang isang tao, huwag nating hayaang puro kuwento ng ibang tao ang maging basehan ng pagkakakilala natin sa kanya.<\/p>\n
Dahil kung minsan, ang batang tinatawag na \u201cpasaway\u201d ay tahimik lang palang humihingi ng tulong.<\/p>\n
At ang pinakamahalagang bagay na maibibigay ng isang magulang ay hindi ang pinakamalaking padala\u2014<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
PARTE2 Hindi ko namalayang nakalabas na ako mula sa pinagtataguan ko. \u201cAnong ibig mong sabihin?\u201d Parehong napalingon ang dalawang bata. Nalaglag mula sa kamay ni Lia ang hawak niyang lumang … Read More<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":310,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-309","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-full-story","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=309"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":311,"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/309\/revisions\/311"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/310"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=309"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=309"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/storymore.online\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=309"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}